Portfolio rubrieken
Bert Hermans
'Blasfemie'
Olieverf op doek
90 x 90 x 5 cm

Dit schilderij heeft Bert gemaakt naar aanleiding van een bezoek aan het plaatsje Doel in België in mei 2022. Het toont het (door mij aangepaste) interieur van de kerk met daarin op de voorgrond enkele figuren die verwijzen naar de titel.
Doel was ooit een rustig dorpje in de Scheldepolder. Sinds enkele jaren staan de meeste huizen leeg en zijn de straten vol met graffiti en street-art. Op een tiental bewoners na is het dorpje volledig verlaten. Beetje bij beetje wordt het een spookstad.
Begin jaren ‘70 telde Doel nog 1400 inwoners en nu nog slechts een tiental. Veel huizen en andere gebouwen zijn vervallen, maar de hier afgebeelde Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart kerk is nog in goede staat bewaard gebleven.
De kerk is tussen 1996 en 1998 grondig gerestaureerd na schade door verzakkingen. De vaste grondlaag in Doel ligt ongeveer 11 meter diep, terwijl de houten palen waarop de kerk rust slechts 7 meter diep reiken. Tegenwoordig staat de kerk erg scheef.
De figuren op het schilderij verwijzen ook naar mogelijk blasfemische scenes. De term blasfemie of godslastering wordt ook wel gebruikt voor handelingen die tegen het geloof ingaan en daarmee onder een godsdienstig misdrijf vallen. Onder het mom van bescherming van het geloof worden soms individuele vrijheden beperkt waaronder de vrijheid van meningsuiting en expressie.
De priester die bij de doorgang de twee kinderen slaat vanwege vermeend blasfemisch handelen (een - gefantaseerd - huwelijk tussen twee kinderen) verwijst naar een waargebeurd verhaal uit de jeugd van Bert. Het hele verhaal is te lezen in een blog over het (schijnheilige) Roomse leven (2) op de website van de inmiddels overleden vriend van Bert, Ton van der Pennen: https://tonvanderpennen.nl/?p=15974
De scheve kerk van Doel staat ook symbool voor de schijnheiligheid van bestempelen van allerlei handelingen en gedragingen door de Roomse kerk als ‘blasfemie’. Zijn de nonnen rechtsonder daarvan een voorbeeld?