Portfolio rubrieken
1
Richard Bouwman
Imago Magica LV, 2017, 190 x 140 cm, acryl op linnen

Imago Magica
A Pursuit of Happiness

De serie Imago Magica bestaat uit schilderijen en werken op papier, geinspireerd door het leven en de figuur van Giacomo Casanova. De autonome, abstract-figuratieve werken zijn het residu van indrukken en gevoelens die op beeldende wijze zijn opgeroepen door de feiten, gebeurtenissen en ideëen uit de ‘Histoire de ma Vie’, de memoires van Casanova, die in de jaren negentig in de mooie Nederlandse vertaling van Theo Kars zijn verschenen. De werken zijn voornamelijk tussen 2007 en 2017 gerealiseerd, maar een aantal werken op papier zijn al sinds het begin van de jaren negentig met tussenpozen ontstaan, alsof een periode van reflectie nodig was voor de totstandkoming van een nieuwe variatie op hetzelfde thema. Casanova, die leefde van 1725 tot 1798, is allereerst bekend als levenskunstenaar en verleider en getuigt door zijn levenswijze van het frivole karakter van de XVIIIe eeuw. Tevens kan hij worden gezien als een vertegenwoordiger van de Franse Verlichting, die op haar beurt als wezenlijk uitgangspunt geldt voor onze moderne samenleving. De persoonlijke vrijheid, die vooral sinds de jaren zestig zo’n belangrijke rol speelt in het algemene levenspatroon, stond bij hem reeds centraal en was, zowel in politiek als seksueel opzicht, alomvattend. In zijn eerlijkheid over zijn intieme leven, is zijn levenshouding verbazingwekkend extravagant: een libertijn pur sang, maar wél levend tijdens het Ancien Régime. Hij schiep zijn eigen religie van de verbeelding, waarin de magie, in de vorm van zijn op de kabbala gebaseerd orakel, een hoofdrol speelde. ‘Sequere Deum’ was zijn devies, hier echter vrij opgevat: niet dé God diende men te volgen, maar de god in zichzelf, de eigen intuitie. Luisterde men werkelijk naar zichzelf en reageerde men spontaan, dan ervoer men de vrijheid volledig, ‘la liberté sublime’. Zijn leidraad was levenslust gepaard aan nieuwsgierigheid, een waarlijke impuls voor de ‘jacht naar het geluk’. De memoires houden op in het jaar 1774, twee jaar voordat in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring over de rechten van de mens, de ‘pursuit of happiness’ als een onvervreemdbaar recht wordt opgenomen. Misschien was het niet hetzelfde geluk wat Casanova zocht en vaak ook vond, maar de zoektocht ernaar geldt nog immer als een waarlijk authentieke menselijke drijfveer. De werken uit de serie Imago Magica zijn een spontane menging van figuratie en abstractie. In de meeste schilderijen en werken op papier, ziet men naast antropomorfe vormen, een samengaan van taal en beeld. Woorden zoals extravaganza, Sequere Deum, Paralis, Seramis/Semiramis, Giacomo, vrouwen- en plaatsnamen, getallen, letters, het begrip enigma en nabocodonosor, de naam van een kabbalistisch getallenorakel, komen veelvuldig in de werken voor en vinden hun oorsprong in de rijke inspiratiebron. In een aantal werken is collage toegepast en het kleurgebruik is intens. Zijn grotere kleurvlakken als onder– of achtergrond gebruikt, dan gaan deze gepaard met heldere en krachtige kleuraccenten: de schilder op zoek naar ‘la vraie vie’, gelijk een idee van Rimbaud. Waarop Casanova zegt: ”Denkend aan de werkelijkheid en de verbeelding, geef ik de voorkeur aan de laatste, omdat de eerste er afhankelijk van is”.